I UVODNE NAPOMENE

Kanjon Vučjanske reke, na jugu Srbije u okviru zapadnog dela Južnomoravskog Pomoravlja, usečen u severnu padinu planine Kukavice na kontaktu planinske padine i supodine Leskovačkog polja, stavlja se pod zaštitu i proglašava zaštićenim područjem pod imenom „Kanjon Vučjanske reke”, kao prirodno dobro pokrajinskog/regionalnog, odnosno velikog značaja i svrstava se u ΙΙ kategoriju zaštite, kao Spomenik prirode (u daljem tekstu: Spomenik prirode „Kanjon Vučjanske reke”).

Spomenik prirode „Kanjon Vučjanske reke”, stavlja se pod zaštitu kako bi se: očuvao Kanjon Vučjanske reke sa strmim padinama i sa većim brojem brzaka, slapova i vodopada, sa izuzetno raznovrsnim geomorfološkim i geološkim obeležjima; očuvala floristička i faunistička obeležja: 52 drvenaste i žbunaste vrste (od kojih je 10 u kategoriji retkih, endemičnih, reliktnih i ugroženih: brekinja – Sorbus torminalis, poljski brest – Ulmus minor, breza – Betula pendula, brdski brest – Ulmus montana, divlja kruška – Pyrus pyraster, divlja jabuka – Malus silvestris, divlja trešnja – Prunus avium, jasika – Populus tremula, jarebika – Sorbus aucuparia i beli jasen – Fraxinus excelsior), 161 biljni takson, kao i vrste koje su značajne sa ekonomskog i ekološkog aspekta, zbog čega uživaju zaštitu na teritoriji Republike Srbije u skladu sa nacionalnom zakonskom regulativom (biljne vrste: radićolisni šeboj (Erysimum crepidifolium), kostrika (Ruscus aculeatus), sremuš (Allium ursinum), plućnjak (Pulmonaria officinalis) i vilina kosica (Cyclamen hederifolium subsp. hederifolium)); ihtiološka vrednost koju čine: potočna pastrmka (Salmo trutta), potočna mrena (Barbus balcanicus), klen (Squalius cephalus) i potočna mrena (Barbus balcanicus); 11 vrsta vodozemaca (10 vrsta vodozemaca je strogo zaštićeno: šareni daždevnjak (Salamandra salamandra), planinski mrmoljak (Ichtyosauria alpestris), obični mrmoljak  (Lissotriton vulgaris), makedonski mrmoljak (Triturus macedonicus), žutotrbi mukač (Bombina variegata), šumska krastača (Bufo bufo), zelena krastača (Pseudepidalea viridis), šumska žaba (Rana dalmatina), žaba travnjača (Rana temporaria) i grčka žaba (Rana graeca) i međunarodno značajna vrsta -žutotrbi mukač (Bombina variegata) koji se nalazi na dodatku II Direktive o staništima.) i devet vrsta gmizavaca (eskalapov smuk (Zamenis longissimus), stepski smuk (Dolichophis caspius), ribarica (Natrix tesselata) i belouška (Natrix natrix) imaju status strogo zaštićenih vrsta); fauna ptica sa 60 vrsta, od kojih je 53 strogo zaštićeno (zmijar (Circaetus gallicus), crna žuna (Dryocopus martius), bela roda (Ciconia ciconia), sivi soko (Falco peregrinus), siva žuna (Picus canus) i šumska ševa (Lullula arborea). Kuriozitet područja je prisustvo daurske (Cecropis daurica), gorske (Ptyonoprogne rupestris), gradske (Delichon urbica) i seoske laste (Hirundo rupestris); očuvala kulturna baština, odnosno utvrđenje Skobaljić grad (Zelen grad) aktivan u periodu od 10. do 15. veka, smešten na mestu nastanka kanjona i Prostor oko mašinske zgrade male hidroelektrane „Vučje” (sagrađena 1903. godine). Sinergija estetike prirode predela i kulturnog nasleđa daje poseban pečat ovom mestu.

Spomenik prirode „Kanjon Vučjanske reke”, nalazi se teritoriji grada Leskovca (KO Vučje).

Površina Spomenika prirode „Kanjon Vučjanske reke” iznosi 49 ha 33 a 38 m2, od čega je u državnoj  svojini 48 ha 94 a 70 m2 (99,22%) i u privatnom vlasništvu je 38 a 68 m2 (0,78%), od čega je u režimu zaštite I stepena 2 ha 97 a 76 m2 (6,04%), II stepena 30 ha 98 a 71 m2 (62,81%) i u režimu zaštite III stepena 15 ha 36 a 91 m2 (31,15%).

 

II POSTUPAK OBAVLJANJA JAVNOG UVIDA, JAVNE RASPRAVE I JAVNE PREZENTACIJE

Javni uvid o Nacrtu uredbe o proglašenju i Studiji zaštite Spomenika prirode „Kanjon Vučjanske rekeˮ, održava se u trajanju od 20 dana, od 21. novembra do 10. decembra 2024. godine.

 Nacrt uredbe o proglašenju Spomenika prirode „Kanjon Vučjanske reke” i Studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom, koju je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, izlažu se na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, kancelarija u Nišu, Vožda Karađorđa 14/II, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije.

Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 10. decembrom 2024. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine:

• poštom ili na pisarnicu, sa naznakom SP „KANJON VUČJANSKE REKEˮ – Javni uvid o zaštiti,
• elektronskim putem na e-mail adresu lidija.stevanovic@eko.gov.rs

Javnim oglasom objavljenim 20.11.2024. godine na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i na portalu E-uprave i 21.11.2024. godine u dnevnom listu „Novosti” oglašena je javna rasprava o Nacrtu uredbe i Studiji zaštite SP „Kanjon Vučjanske reke”.

Javna rasprava održana je 5.12.2024. godine, sa početkom u 12.00 časova u Vučju, u svečanoj sali Doma kulture Vučje, Koste Stamenkovića bb.

 

III PRIMEDBE NA NACRT UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE SP „KANJON VUČJANSKE REKE”

1. JAVNA RASPRAVA U VUČJU (5.12.2024. godine, sa početkom u 12.00 časova u  svečanoj sali Doma kulture Vučje, Koste Stamenkovića bb):

Javnoj raspravi su prisustvovali:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine:

Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Nevena Piščević i Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja;

• predstavnici Zavoda za zaštitu prirode (ZZPS): Danko Jović, Dragan Nešić i Bogosav Stojiljković;
• predstavnici gradske uprave Leskovac;
• prestavnici Turističke organizacije Leskovac;
• druga zainteresovana fizička i pravna lica.

Javnu raspravu otvorila je Lidija Stevanović upoznajući prisutne sa temom javne rasprave, zakonskim obavezama predlagača akta o zaštiti, oglašenom javnom uvidu i mogućnostima svih zainteresovanih strana da se upoznaju sa dokumentima o zaštiti u prostorijama Ministarstva, Zavoda za zaštitu prirode Srbije-kancelarija u Nišu, kao i  na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode.

Navela je da je u toku javnog uvida Ministarstvu do sada dostavljeno 7 primedbi elektronski putem, kao i da će na sve primedbe koje budu dostavljene u datom roku biti odgovoreno na način na koji su iste dostavljene.

Nakon što su prisutni upoznati sa sadržajem Nacrta uredbe o proglašenju SP „Kanjon Vučjanske reke”, stručni saradnici iz Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Dragan Nešić i Bogosav Stojiljković prezentovali su Studiju o zaštiti.

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Nikola Stojanović je postavio pitanje da li će biti omogućeno i dalje da meštani dolaze na kupališta (Pešin vir, Đokini virovi, Devkazan i dr.) kao i do sada, s obzirom da su po Nacrtu uredbe kupališta ušla u I stepen zaštite?

Odgovoreno je da će se razmotriti još jednom način i mogućnost, posebno imajući u vidu da su delovi kupališta u I stepenu zaštite, kao i da taj prostor u kanjonu Vučjanke iznad MHE, predstavlja izuzetno vrednu i neponovljivu prirodu unutar područja, ali i da kanjonske strme strane, labavo kamenje, otrovne zmije i nemogućnost kontrole i nadzora unutar nepristupačnih delova zaštićenog područja predstavlja rizik za posetioce i veliku odgovornost za budućeg Upravljača. Kupališta u kanjonu Vučjanke su sva bez spasilačke službe, a u mnogim delovima i zabranjena (posebno na Đokinim virovima) budući da postoje bezbednosni rizici po posetioce.

Takođe, postavljeno je više pitanja oko početka izgradnje vidikovca na Sokolici, gde je postavljena metalna konstrukcija na betonskoj podlozi na samoj steni, ne postoje table sa informacijama o izvođaču radova, sam projekat izgradnje vidikovca nije bio dostupan javnosti, a meštani se boje za bezbednost s obzirom da metalnu konstrukciju na steni drži samo beton i pur pena, sam prilaz vidikovcu je devastiran, a u medijima se pojavila vest da je izvođač radova firma koja je registrovana za proizvodnju i prodaju peciva.

Predstavnici Zavoda su  objasnili da je Zavod izdao Rešenje o uslovima zaštite prirode u trenutku kada za to područje nije još uvek sproveden ili pokrenut postupak zaštite i nije u prostornom obuhvatu ekološke mreže Republike Srbije, a uslovi koji su izdati su zabranili betoniranje površina, kao i da je bilo potrebno da se vidno obeleži gradilište.

Lidija Stevanović je nagovestila da će o svemu obavestiti nadležnu inspekciju zaštite životne sredine i ukazala da svakako građani imaju pravo i sami da obaveste nadležne inspekcijske organe, ukoliko smatraju da je izvršena radnja suprotno zakonu.

Javna rasprava završena je u 14:15 časova.

 

5. ODGOVORI NA DOSTAVLJENE PRIMEDBE U POSTUPKU JAVNOG UVIDA

Primedbe na dokumenta o zaštiti dostavili su putem elektronske pošte:

• Vladimir Siskin
• Srbija Centar SRCE Leskovac,
• Ivona Ranđelović,
• Tatjana Novak,
• Nikola Stojanović,
• Udruženje građana „Naše Porečje”

Ministarstvo zaštite životne sredine i Zavod za zaštitu prirode razmotrili su dostavljene primedbe i na iste dali usaglašene odgovore.

1. Primedba Vladimira Siskina odnosila se na izgradnju vidikovca na vrhu stene Sokolica, uz pitanje da li je grad Leskovac upoznat sa studijom zaštite i da li su obavljene stručne konsultacije nadležnih gradskih struktura sa Zavodom za zaštitu prirode, pre nego je počela izgradnja vidikovca, uz konstataciju da su meštani sasvim slučajno saznali za vidikovac prilikom uobičajene šetnje početkom novembra 2024. godine?

Odgovor: Grad Leskovac, odnosno Gradska uprava grada Leskovca nije posebnim sastankom obaveštena o pokretanju postupka zaštite SP „Kanjon Vučjanske reke”, već Turistička organizacija grada Leskovca, sa kojima su saradnici Zavoda razgovarali pre početka istraživanja i pisanja studuje. Informaciju o zaštiti kanjona je Gradska uprava grada Leskovca dobila preko Rešenja o uslovima zaštite prirode u postupku izdavanja lokacijskih uslova za izgradnju vidikovca zavedenim pod 03 broj 022-2638 iz 2022. godine u kome su navedena ograničenja i zabrane u prostoru, kao i da je urađena Studija zaštite i obaveštenje u skladu sa članom 42. Zakona o zaštiti prirode postavljeno na sajt Ministarstva zaštite životne sredine (https://www.ekologija.gov.rs/obavestenja/zastita-prirode/obavestenje-o-postupku-pokretanja-zastite-spomenika-prirode-kanjon-vucjanske-reke)”.

 

2. Primedba Srbija Centar SRCE Leskovac odnosila se na izgradnju vidikovca na vrhu stene Sokolica, uz pitanje da li je grad Leskovac upoznat sa studijom zaštite i da li su obavljene stručne konsultacije nadležnih gradskih struktura sa Zavodom za zaštitu prirode, pre nego je počela izgradnja vidikovca, uz konstataciju da su meštani sasvim slučajno saznali za vidikovac prilikom uobičajene šetnje početkom novembra 2024. godine?

Odgovor: Grad Leskovac, odnosno Gradska uprava grada Leskovca nije posebnim sastankom obaveštena o pokretanju postupka zaštite SP „Kanjon Vučjanske reke”, već Turistička organizacija grada Leskovca, sa kojima su saradnici Zavoda razgovarali pre početka istraživanja i pisanja studuje. Informaciju o zaštiti kanjona je Gradska uprava grada Leskovca dobila preko Rešenja o uslovima zaštite prirode u postupku izdavanja lokacijskih uslova za izgradnju vidikovca zavedenim pod 03 broj 022-2638 iz 2022. godine u kome su navedena ograničenja i zabrane u prostoru, kao i da je urađena Studija zaštite i obaveštenje u skladu sa članom 42. Zakona o zaštiti prirode postavljeno na sajt Ministarstva zaštite životne sredine (https://www.ekologija.gov.rs/obavestenja/zastita-prirode/obavestenje-o-postupku-pokretanja-zastite-spomenika-prirode-kanjon-vucjanske-reke)”.

 

3. Primedba Ivone Ranđelović odnosila se na izgradnju vidikovca na vrhu stene Sokolica, uz zahtev za mišljenje stručnjaka koji su učestvovali u izradi studije zaštite područja kanjona Vučjanke o potencijalnoj opasnosti i bezbednosti izgradnje vidikovca. Takođe je navedeno da je prilikom izgradnje vidikovca korišćena velika količina betona, kao i teška metalna konstrukcija i staklo, a planira se i postavljanje stubišta na ovom osetljivom prirodnom prostoru. Projekat u celini nije bio dostupan javnosti, a javna rasprava nije održana. Stena je već devastirana u gornjem delu zbog započetih radova. Posebno je je pokazana zabrinutost što je izvođač radova firma koja je registrovana za proizvodnju i prodaju peciva, što dodatno dovodi u pitanje zakonitost i bezbednost ovog projekta, kako je navela.

Odgovor: Zavod za zaštitu prirode Srbije se izjasnio da ne može ocenjivati bezbednost projekata u smislu statike i upotrebljenih materijala, jer nije u nadležnosti Zavoda. Prema idejnom projektu i dokumentaciji koja je stigla preko CEOP-a, vidikovac nije imao betonske postamente i tešku armaturu, te je Zavod razmatrao projekat kakav je bio dostavljen u dokumentaciji. Uslovima zaštite prirode se nije omogućilo betoniranje, niti je za tako nešto data saglasnost. Da li je i u kojoj meri projekat izašao iz tehničkog opisa datom u dokumentaciji za pribaljanje lokacijskih uslova je u nadležnosti inspekcijskih službi.

 

4. Primedbe Tatjane Novak:

4.1. Da li upravljač sprovođenja zaštite područja kanjona Vučjanke, Turistička organizacija Leskovca, poseduje kapacitete da sprovodi i nadzire sva tri režima zaštite i da li postoji akcioni plan i strategija za implementaciju zaštite i nadzora na celom zaštićenom prostoru, definisanom u studiji Zavoda za zaštitu prirode Srbije?

Odgovor: Obzirom da je površina kanjona mala, u skladu sa Pravilnikom o uslovima koje mora da ispunjava upravljač zaštićenog područja („Službeni glasnik RS”, broj 85/09), upravljač je dužan da obezbedi da najmanje jedan čuvar kontroliše površinu do 3000 ha, a izuzetno i veću površinu, ukoliko to omogućavaju karakteristike područja (reljef, preglednost terena, postojeći antropogeni pritisak i sl.). Po donošenju Uredbe o proglašenju ovog područja, upravljač je dužan da donese upravljačka dokumenta, a između ostalih i  Pravilnik o unutrašnjem redu i čuvarskoj službi, gde će detaljno definisati prava i ponašanje svih korisnika područja. Članom 110. Zakona o zaštite prirode, definisana su prava čuvarske službe. Dalje, u cilju međusobne saradnje na zaštiti i održivom korišćenju prirodnih vrednosti i resursa, kao i obezbeđivanja interesa lokalnog stanovništva i drugih korisnika zaštićenog područja upravljač može osnovati Savet korisnika zaštićenog područja i time još bolje koordinisati aktivnosti na praćenju stanja u zaštićenom području.

 4.2. Koji mehanizmi su predviđeni za prijavljivanje neregularnih i štetnih aktivnosti i pojava kao i koje institucije i organi su nadležni za sprečavanje i sankcionisanje ?

Odgovor: Članom 68. Zakona o zaštiti prirode detaljno su definisana prava Upravljača, pa u konketnom slučaju, prijavljivanje neregularnih i štetnih aktivnosti i pojava se vrše preko Upravljača, čija je i obaveza da ovakve aktivnosti beleži i procesuiira. Upravljač u saradnji sa republičkom i organima bezbednosti sprečava sve aktivnosti i delatnosti koje su u suprotnosti sa aktom o zaštiti i predstavljaju faktor ugrožavanja i devastacije zaštićenog područja. Ako upravljač vršenjem poslova utvrdi da je učinjen prekršaj ili postoji osnovana sumnja da je učinjeno krivično delo ili privredni prestup, ovlašćen je i dužan da podnese odgovarajuću prijavu ili zahtev za pokretanje prekršajnog postupka.

4.3.  Ako je kanjon reke Vučjanke, spomenik prirode a prirodni vidikovac Sokolica u 1 ili 2 režimu zaštite, kako je moguće da je Zavod za zaštitu prirode dao saglasnost – rešenje br. 021-2638/2 od 15.08.2022. godine, izgradnju masivnog vidikovca na prirodnom vidikovcu, sa betonom za podlogu iako je upravo u vašoj studiji zabranjeno ugrožavanje geonasleđa ?

Odovor: Rešenje 03 br. 021-2638/2 izdato u postupku pribavljanja lokacijski uslova su izdati pre objavljivanja pokretanja postupka zaštite na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine. U Idejnom rešenju projekta je vidikovac bio drugačije planiran, a Rešenjem je zabranjeno korišćenje betona. Nadležne inspekcije su obaveštene i u skladu sa svojim ovlašćenjima postupaju.

 

5. Primedba Nikole Stojanovića odnosila se na kupališta na Vučjanki, uz pitanje da li će biti dozvoljena redovna poseta ovim kupalištima (Pešin vir, Đokini virovi, Devkazan i dr.) kao i do sada što je bilo, podrazumevajući da se ekološka kultura poštuje, odnosno da li će lokalnom stanovništvu biti zabranjena ili ograničena poseta ovim kupalištima?

Odgovor: Prostor u kanjonu Vučjanke iznad MHE, prestavlja izuzetno vrednu i neponovljivu prirodu unutar područja. Kanjonske strme strane, labavo kamenje, otrovne zmije i nemogućnost kontrole i nadzora unutar nepristupačnih delova zaštićenog područja predstavlja izazov upravljanja područjem i veliku odgovornost za budućeg Upravljača. Kupališta u kanjonu Vučjanke su sva bez spasilačke službe, a u mnogim delovima i zabranjena (posebno na Đokinim virovima) budući da postoje bezbednosni rizici po posetioce. Omogućavanje kupanja ili organizovanjem kupališta, dovodi se u pitanje bezbednost posetioca, a imajući u vidu da su ti delovi kanjona dostupni samo avanturistima i andrenalinskim sportistima i da ni na koji način ne predstavlja zvanično i komercijalno kupalište. Razmotriće se eventualno na koji način  bi bila moguća poseta prilikom izrade Pravilnika o unutrašnjem redu i čuvarskoj službi kroz koji se definišu prava korisnika i lokalnog stanovništva (posebno) po definisanju mera za obezbeđivanje bezbednosti na prostoru virova i vodopada. 

Osim pitanja, dato je i par predloga koji se nadovezuju na sadržaj pomenute studije:

a) Osnivanja naučno-istraživačkog centra u Vučju koji bi se bavio na primer biologijom, geologijom i astronomijom, koji bi istovremeno doveo učene ljude u Vučje i podstakao mlade i starije generacije ovog kraja da saznaju više i obučavaju se. Porečjanski kraj vekovima oskudeva u obrazovanju i sa visoko-obrazovanom skupinom ljudi, pa bi centar mogao ključno uticati da se znanje odavde ne odliva, već da se zadržava.   

Odgovor: Ovo je nešto što treba Savet korisnika sa Upravljačem da obezbedi ili pokrene. Ideja je sjajna.

b) Osnivanje turističke ispostave u Vučju koja bi mogla da pomogne u obučavanju lokalnog stanovništva da postanu kvalitetni turistički vodiči, i drugo.  

Odgovor: Pitanje koje je potrebno pokrenuti sa Savetom korisnika. I ova je ideja odlična.

v)  Rešavanja problema nedostatka kanalizacije, javne rasvete i gradske vode na potezu od starog vučjanskog groblja do hidrocentrale, obuhvatajući i prostor oko crkve. Ovi problemi se nalaze na glavnom putu koji vodi do najatraktivnijih tačaka. Pisane su peticije ranije na primer za javnu rasvetu, ali problem nije rešen. Treba spomenuti da nije bezbedno šetati noću kada je toplije vreme bez osvetljenja, između ostalog jer se otrovne zmije sreću po putu. Koliko sam upućen, nedostatak kanalizacije i ostalog u ovom kraju nije prisutan samo na pomenutoj etapi.  

Odgovor: Ovo može biti tema projekta za unapređenje turustičke infrastrukture i signalizacije koju Upravljač može planirati Planom upravljanja.

 

6. Primedba Udruženja „Naše Porečje” odnosila se na naziv budućeg zaštićenog područja, odnosno da se izvrši korekcija naziva, tako da umesto naziva SP „Kanjon Vučjanske reke”, područje se nazove SP „Kanjon reke Vučjanke”, uz obrazloženje da Vučjanska reka kao toponim ne postoji ni u jednoj geografsko – istorijskoj literaturi, odnosno reka koja protiče kroz kanjon nosi ime VUČJANKA. Reka Vučjanka je poznata kao druga reka u Evropi po mekoći vode, odnosno reka Vučjanka  je bila prekretnica da se pokrene tekstilna industrija krajem 19. veka u kraju i čitavoj Srbiji.

Odgovor: Predlog je usvojen i izmeniće se naziv područja kroz studiju i Uredbu, tako da uredba koja će biti uvedena u proceduru nosi naziv Predlog uredbe o proglašenju Spomenika prirode „Kanjon reke Vučjanke”.

Na osnovu člana 77. Zakona o državnoj upravi („Službeni glasnik RS”, br. 79/05, 101/07, 95/10, 99/14, 30/18 – dr. zakon i 47/18), člana 41. stav 1. tačka 3. Zakona o planskom sistemu Republike Srbije („Službeni glasnik RS”, broj 30/18), člana 40. Uredbe o metodologiji upravljanja javnim politikama, analizi efekata javnih politika i propisa i sadržaju pojedinačnih dokumenata javnih politika („Službeni glasnik RS”, broj 8/19), Ministarstvo zaštite životne sredine je pozvalo predstavnike svih organa javne vlasti u Republici Srbiji, zainteresovane građane i građanke, privredna društva i socijalne partnere, organizacije civilnog društva, predstavnike akademske zajednice i druge zainteresovane subjekte da se uključe u postupak konsultacija o Nacrtu Strategije zaštite životne sredine – Zelena agenda za Srbiju.

Na osnovu člana 44. Uredbe o metodologiji upravljanja javnim politikama, analizi efekata javnih politika i propisa i sadržaju pojedinačnih dokumenata javnih politika („Službeni glasnik RS”, broj 8/19), Ministarstvo zaštite životne sredine objavljuje Izveštaj o rezultatima sprovedenih konsultacija o Nacrtu Strategije zaštite životne sredine – Zelena agenda za Srbiju (u daljem tekstu: Nacrt strategije).

Kompletan izveštaj možete preuzeti ovde.

Javna rasprava o Izveštaju o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu Programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom (u daljem tekstu: Izveštaj o strateškoj proceni uticaja), sprovedena je u periodu od 14. septembra do 13. oktobra 2023. godine. Javnu raspravu o Izveštaju o strateškoj proceni uticaja sprovelo je Ministarstvo zaštite životne sredine.

Javni poziv za učešće u javnoj raspravi o Izveštaju o strateškoj proceni uticaja postavljen je na internet stranici Ministarstva www.ekologija.gov.rs.

Izveštaj o strateškoj proceni uticaja oglašen je zajedno sa Predlogom programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom i koji je mogao da se preuzme sa sledeće internet stranice Ministarstva:https://www.ekologija.gov.rs/sites/default/files/inline-files/Izve%C5%A1taj%20SPU_%20Programa%20prilagodjavanja%20na%20izmenjene%20klimatske%20uslove%20sa%20Akcionim%20planom.pdf

Javno predstavljanje Izveštaja o strateškoj proceni uticaja organizovano je ujedno sa predstavljanjem Predloga programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom, u vidu prezentacije i konsultacija, dana 20. septembra 2023. godine, u hibridnom formatu, u Privrednoj komori Srbije, Resavska 13-15, 11000 Beograd, sa početkom u 11 časova. Pristupanje javnom predstavljanju omogućeno je i putem linka: https://undp.zoom.us/j/84481625327 (Meeting ID: 844 8162 5327). Na javnom predstavljanju Izveštaja učestvovalo je preko 65 učesnika.

Predlozi, sugestije, inicijative i komentari na Izveštaj o strateškoj proceni uticaja dostavljali su se Ministarstvu zaštite životne sredine, putem elektronske pošte na e-mail adresu: sekretarijat@eko.gov.rs ili poštom na adresu: Ministarstvo zaštite životne sredine – Sektor za međunarodnu saradnju, projekte i klimatske promene, Omladinskih brigada 1, 11070 Beograd, sa naznakom: “Javna rasprava – Izveštaj o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu Predloga programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom“.

Ministarstvo zaštite životne sredine je analiziralo sve primedbe, predloge i sugestije učesnika u javnoj raspravi, dobijene do 13. oktobra 2023. godine i sačinilo Izveštaj o sprovedenoj javnoj raspravi o Izveštaju o strateškoj proceni uticaja, i koje su sistematizovane u daljem tekstu i koje možete pogledati OVDE.

Javna rasprava o Predlogu programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom sprovedena je u skladu sa Zaključkom Odbora za privredu i finansije Vlade Republike Srbije, 05 Broj: 353-8349/2023-1 od 13.09.2023. godine, u periodu od 14. septembra do 3. oktobra 2023. godine.

Prema Programu javne rasprave o Predlogu programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom (u daljem tekstu: Predlog programa), učesnici u javnoj raspravi su predstavnici državnih organa i organizacija, javnih službi, privrednih subjekata, poslovnih udruženja, stručne javnosti, udruženja, međunarodnih organizacija, predstavnici civilnog društva, kao i drugi zainteresovani učesnici.

Javnu raspravu o Predlogu programa sprovelo je Ministarstvo zaštite životne sredine.

Javni poziv za učešće u javnoj raspravi o Predlogu programa postavljen je na internet stranici Ministarstva www.ekologija.gov.rs i na Portalu „eKonsultacijeˮ.

U toku javne rasprave održano je javno predstavljanje Predloga programa, u vidu prezentacije i konsultacija, dana 20. septembra 2023. godine, u hibridnom formatu, u Privrednoj komori Srbije, Resavska 13-15, 11000 Beograd, sa početkom u 11 časova. Na javnom predstavljanju Predloga programa učestvovalo je preko 65 učesnika.

Predlozi, sugestije, inicijative i komentari dostavljeni su Ministarstvu zaštite životne sredine putem elektronske pošte na e-mail adresu: sekretarijat@eko.gov.rs i poštom na adresu: Ministarstvo zaštite životne sredine – Sektor za međunarodnu saradnju, projekte i klimatske promene, Omladinskih brigada 1, 11070 Beograd, sa naznakom: „Javna rasprava – Predlog programa prilagođavanja na izmenjene klimatske uslove sa Akcionim planom”. 

Primedbe, predlozi i sugestije dobijene do 3. oktobra 2023. godine su sagledane i razmotrena je njihova mogućnost integrisanja u tekst Predloga programa, a koje su sistematizovane u daljem tekstu i koje možete pogledati OVDE.

I UVODNE NAPOMENE

Prostrana aluvijalna ravan reke Tamiš, od državne granice Srbije i Rumunije do mosta na reci koji povezuje Opovo i put Zrenjanin-Beograd, unutar koje se ova reka u periodu visokog vodostaja slobodno razliva do prirodnih granica inundacionog područja sa jedinstvenim i međusobno povezanim mozaikom vodenih, vlažnih i suvih staništa, hidroloških pojava i pojedinačnih vodenih tela: vlažnih livada i pašnjaka, aluvijalnih šuma, starih delova rečnog toka, odsečenih meandara, bara, mezofilnih livada, zaslanjenih livada i šumo-stepe, stavlja se pod zaštitu i proglašava zaštićenim područjem pod imenom „Potamišje”, kao prirodno dobro međunarodnog, nacionalnog, odnosno izuzetnog značaja i svrstava se u Ι kategoriju zaštite, kao Predeo izuzetnih odlika (u daljem tekstu: Predeo izuzetnih odlika „ Potamišje”).

Predeo izuzetnih odlika „Potamišje”, stavlja se pod zaštitu kako bi se: očuvala prostrana aluvijalna ravan reke Tamiš, od državne granice Srbije i Rumunije do mosta na reci koji povezuje Opovo i put Zrenjanin-Beograd, sa jedinstvenim i međusobno povezanim mozaikom vodenih, vlažnih i suvih staništa, hidroloških pojava i pojedinačnih vodenih tela: vlažnih livada i pašnjaka, aluvijalnih šuma, starih delova rečnog toka, odsečenih meandara, bara, mezofilnih livada, zaslanjenih livada i šumo-stepe; očuvalo 606 taksona viših biljaka, 49 vrsta beskičmenjaka nacionalnog i međunarodnog značaja, 42 vrste riba, 11 vrsta vodozemaca, 9 vrsta gmizavaca, 257 vrsta ptica i 58 vrsta sisara; zaštitio i očuvao tradicionalno oblikovan pejzaž, kao rezultat stare tradicije ekstenzivnog pašarenja, prisustva još uvek značajno velikog broja stoke koja se uzgaja u naseljima na obodu zaštićenog područja i izuzetne dinamike kretanja stada mešovitog sastava (među kojima su i autohtona rasa ovaca banatska cigaja; očuvali šaranski ribnjaci (ukupno sedam) koji čine sastavni deo ekološke celine Potamišja i predstavljaju nezamenjivo značajna mesta reprodukcije i seobe strogo zaštićenih vrsta ptica, posebno kolonijalnih vrsta vodenih ptica.

Osnovne stvorene vrednosti zaštićenog područja, čini sedamnaest sela koja se nalaze ravnomerno raspoređena uz sam obod zaštićenog područja, svojom očuvanom ruralnom arhitekturom, kao i prisustvom tradicionalno očuvanog načina života, tradicionalne kulture (naivno slikarstvo, tradicija slavljenja banatskih militara, proizvodnja hrane visoke prirodne vrednosti) i korišćenja prirodnih resursa i posebno su značajna kao mesta gnežđenja strogo zaštićene vrste bele rode (25% parova ove vrste u Srbiji gnezdi se u njima). Naročit pečat paleti stvorenih vrednosti Potamišja daje Memorijalni kompleks Mihajla Pupina, čuvenog fizičara i elektroničara, koji je rođen u potamiškom selu Idvor i predstavlja kulturno dobro od izuzetnog značaja.  

Površina Predela izuzetnih odlika „Potamišje” iznosi 23.989,79 ha, od čega je 18.554,76 ha (77,34%) u državnom vlasništvu, 79,85 ha (0,33%) u društvenom vlasništvu, 3.646,63 ha (15,20%) u privatnom vlasništvu, 15,69 ha (0,07%) u javnom vlasništvu i  u drugim oblicima svojine 1.692,86 ha (7,06%),  od čega je u I stepenu zaštite 27,14 ha (0,11%), u II stepenu 12.258,39 ha (51,10%) i u III stepenu zaštite 11.074,25 ha (48,79%). Zaštitna zona Predela izuzetnih odlika „Potamišje”  obuhvata površinu od 20.109,83 ha.

Područje Predela izuzetnih odlika „Potamišje” prostire unutar sedam odvojenih prostornih celina:

1. Prostorna celina „Aluvijalna ravan Tamiša”,
2. Prostorna celina „Velika slatina-Rakitaš-Slatina”,
3. Prostorna celina „Tomaševačka slatina”,
4. Prostorna celina „Dubička slatina”,
5. Prostorna celina „Make”,
6. Prostorna celina „Sečanjske livade” i
7. Prostorna celina „Lanka-Birda”.

 

II POSTUPAK OBAVLJANJA JAVNOG UVIDA, JAVNE RASPRAVE I JAVNE PREZENTACIJE

Javni uvid o Nacrtu uredbe o proglašenju i Studiji zaštite Predela izuzetnih odlika „POTAMIŠJE”, bilo je održano u trajanju od 20 dana, od 17. maja do 5. juna 2023. godine.

Nacrt uredbe o proglašenju Predela izuzetnih odlika „POTAMIŠJE” i studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode izradio Pokrajinski zavod za zaštitu prirode, Novi Sad, bilo je izloženo na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 668 i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode, Novi Sad, Radnička 20a, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine, Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode.

Fizička i pravna lica mogu u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 5. junom 2023. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine:

• poštom ili na pisarnicu, sa naznakom PIO „POTAMIŠJEˮ – Javni uvid o zaštiti,
• elektronskim putem na e-mail adresu lidija.stevanovic@eko.gov.rs

Javnim oglasom objavljenim 16. maja 2023. godine na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine, eUpravi i 17. maja 2023. godine u listu „Alo” oglašena je javna rasprava o Nacrtu uredbe i Studiji zaštite PIO „Potamišje”.

S obzirom da PIO „Potamišje” obuhvata parcele koje se nalaze na teritoriji opštine Kovačica, Opovo, Sečanj i Zrenjanin, javne rasprave održane su:

• u ponedeljak 12.6.2023. godine, sa početkom u 10:00 časova u prostorijama opštine Kovačica, Velika sala, Ulica Maršala Tita 50 i u 13 časova u prostorijama Kulturnog centra, Ulica Borisa Kidriča 10, Opovo.
• u utorak 13.6.2023. godine, sa početkom u 10 časova u prostorijama opštine Sečanj, Većnica, Ulica Vožda Karađorđa 57 i u 13 časova u Zrenjaninu, u Baroknoj sali Gradske kuće, Trg Slobode 10.

 

III PRIMEDBE NA NACRT UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE PIO „POTAMIŠJE”

1. JAVNA RASPRAVA U KOVAČICI (12.6.2023. godine, sa početkom u 10.00 časova u prostorijama opštine Kovačica, Velika sala, Ulica Maršala Tita 50):

Javnoj raspravi u opštini Kovačica prisustvovali su:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja, Aleksandar Stanojević, Odsek za zaštićena područja;
• predstavnici Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode (PZZP): Jelena Stanišić, Nataša Pil, Ivana Peković i Marko Tucakov;

• predstavnici Ribolovačkog Saveza Vojvodine;
• predstavnici Udruženja sportskih ribolovaca „Kovačica”;
• druga zainteresovana pravna i fizička lica.

 

Javnu raspravu otvorila je Lidija Stevanović navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Potamišje” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

Lidija Stevanović navela je da je u toku javnog uvida na adresu Ministarstva dostavljeno 5 primedbi (elektronski putem i zvanično poštom).

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Nakon prezentacije Studije zaštite, koju je izložio Marko Tucakov iz PZZP, Lidija Stevanović je pojasnila da će na primedbe koje su zvanično uputili „DOO za Ribarstvo i iskorišćavanje voda Ribolovački Savez Vojvodine”, Novi Sad, „NIS”, JP „Vojvodinašume”, Ekološki pokret „Padina” i „Ribarstvo” DOO, Baranda, koje je primedbu dostavilo naknadno, na javnoj raspravi, Ministarstvo odgovoriti zvaničnim putem.

Primedba Marije Trivunčević, vd direktora „DOO za Ribarstvo i iskorišćavanje voda Ribolovački Savez Vojvodine”, Novi Sad, koja je iste dostavila i zvanično poštom, odnosila se na izbor upravljača PIO „Potamišje”, u kojoj navodi da je Nacrtom uredbe za upravljača zaštićenog područja predloženo JVP „Vode Vojvodine”, a da pritom Ribolovački Savez Vojvodine nije ni uzet u razmatranje, iako je bio korisnik delova ribarskog područja „Srem”, „Banat” i „Bačka”, te da predstavlja povredu njihovih prava iz ugla člana 84. Ustava Republike Srbije koji reguliše Položaj na tržištu i dalje predlaže da taj Savez bude predložen za upravljača PIO „Potamišje” u uredbi o progašenju istog. Pitanja i komentari ostalih učesnika u javnoj raspravi odnosila su se na račun rada i delovanja Ribolovačkog Saveza Vojvodine na teritoriji reke Tamiš, uz pohvale rada istih i predloga za postavljanje Saveza kao upravljača zaštićenog područja. Lidija Stevanović je odgovorila da je lepo čuti pohvale meštana tog kraja na račun rada Ribolovačkog Saveza Vojvodine i da će Ministarstvo uzeti u razmatranje njihov predlog, pre donošenja konačne odluke o upravljaču PIO „Potamišje”. Takođe je navela procedure i vremenski rok koji je potreban za dugogodišnja terenska istraživanja, evaluaciju, izradu Studije zaštite, kroz koju se navode režimi zaštite, te da je cilj zaštite nekog prostora, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode, zaštita geoloških, bioloških i kulturnih vrednosti prostora.

Javna rasprava završena je u 12.30 časova.

 

2. JAVNA RASPRAVA U OPOVU (12.6.2023. godine, sa početkom u 13.00 časova u prostorijama Kulturnog centra, Ulica Borisa Kidriča 10, Opovo).

Javnoj raspravi u Opovu prisustvovali su:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja, Aleksandar Stanojević, Odsek za zaštićena područja;

• predstavnici Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode (PZZP): Jelena Stanišić, Nataša Pil, Ivana Peković i Marko Tucakov;
• predstavnici Ribolovačkog Saveza Vojvodine;
• predstavnici JP za gazdovanje šumama „Vojvodinašume”;
• predstavnici Lovačkog Udruženja „Opovo”;
• predstavnici Opštinske uprave „Opovo”, Odeljenje za urbanizam i građevinarstvo;
• druga zainteresovana pravna i fizička lica.

 

Javnu raspravu otvorila je Lidija Stevanović navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Potamišje” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Prisutni su izneli pohvale na račun rada i zalaganja Ribolovačkog Saveza Vojvodine, kao i za akcije koje su sprovođene od strane istih u cilju zaštite životne sredine ovog kraja, predlažući ga za upravljača PIO „Potamišje”. Takođe su uputili kritiku na račun opštine Opovo, koja nije na adekvatan način obavestila meštane o terminu održavanja javne rasprave. Lidija Stevanović je odgovorila da je opština blagovremeno obaveštena od strane Ministarstva o terminu održavanja javne rasprave, uz uputstvo o daljem načinu na koji je potrebno da opština postupi. Dalje navode da su, u ovom toku reke Tamiš, veliki problem nelegalno postavljeni objekti – splavovi, kojih je previše, a da na sve apele i prijave protiv vlasnika istih, nije učinjeno ništa od strane opštine Opovo. Jasna Kočović iz Odeljenja za urbanizam i građevinarstvo, Opštine Opovo, kaže da je saglasna sa izjavom i da je opština upoznata sa situacijom, ali da za sada nema rešenja za dati problem, ali se nada će opština pronaći način kojim bi se tome stalo na put.

Lidija Stevanović zahvalila se učesnicima javne rasprave i istakla da će se sve primedbe razmotriti, u cilju donošenja akta u najboljem interesu svih, a prvenstveno u interesu zaštite prirode i vrednosti ovog područja.

Javna rasprava završena je u 15.00 časova.

 

3. JAVNA RASPRAVA U SEČNJU (13.6.2023. godine, sa početkom u 10.00 časova u prostorijama opštine Sečanj, Većnica, Ulica Vožda Karađorđa 57)

Javnoj raspravi u Sečnju prisustvovali su:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja, Aleksandar Stanojević, Odsek za zaštićena područja;

• predstavnici Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode (PZZP): Jelena Stanišić, Marina Janjoš i Marko Tucakov;
• predstavnici Ribolovačkog Saveza Vojvodine;
• predstavnici JP za gazdovanje šumama „Vojvodinavode”;
• predstavnici Opštinske Uprave „Sečanj”;
• druga zainteresovana pravna i fizička lica.

 

Nakon uvodnih reči predednika Opštine Sečanj, prisutnima se obratila Lidija Stevanović navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Potamišje” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

Lidija Stevanović navela je da je u toku javnog uvida na adresu Ministarstva dostavljeno 5 primedbi (elektronski putem i zvanično poštom).

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Primedbe, komentari i pitanja u vezi sa predlogom Nacrta uredbe o proglašenju PIO „Potamišje” učesnika javne rasprave, odnosile su se na funkcionisanje sportskog ribolova i lova u zaštićenom području, odnosno izdavanja dozvola, plovidbe čamcima i tome slično. Marko Tucakov je prisutnima odgovorio na pitanja u vezi sa tim i dodao da se ništa neće suštinski promeniti, osim što će u režimu I stepena zaštite ribolov, kao i lov biti zabranjen, kao i to da će biti potrebne nove, posebne ribolovačke dozvole, koje će važiti u zaštićenom području. Emil Manger, ljubitelj prirode i ribolovac, mišljenja je da u slivu reke Tamiš već godinama zastupljena bespravna seča stabala, dok se, pritom, ne pošumljava u dovoljnoj meri. Jelena Kešelj iz JP „Vode Vojvodine” odgovorila je da ophodnja mekih lišćara iznosi 25 godina i da je nakon seče istih, obaveza upravljača da obnovi šumu novim zasadima, što JP „Vode Vojvodine” i čine. Lidija Stevanović se nadovezala i složila da je potrebno mnogo više raditi na unapređenju zaštite životne sredine u Srbiji i da je potrebno dosta vremena i truda svakog od nas ponaosob kako bi se to i ostvarilo. Pohvale na račun rada Ribolovačkog Saveza Vojvodine iznete su i u Sečnju od strane meštana, koji predlažu iste za upravljača zaštićenog područja.

Lidija Stevanović zahvalila se učesnicima javne rasprave i istakla da će se sve primedbe razmotriti, u cilju donošenja akta u najboljem interesu svih, a prvenstveno u interesu zaštite prirode i vrednosti ovog područja.

Javna rasprava završena je u 12:30 časova.

 

4. JAVNA RASPRAVA U ZRENJANINU (13.6.2023. godine, sa početkom u 13.00 časova u Baroknoj sali Gradske kuće, Trg Slobode 10).

Javnoj raspravi u Zrenjaninu prisustvovali su:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja, Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja, Aleksandar Stanojević, Odsek za zaštićena područja;

• predstavnici Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode (PZZP): Jelena Stanišić, Marina Janjoš i Marko Tucakov;
• predstavnici Ribolovačkog Saveza Vojvodine;
• predstavnik JP za gazdovanje šumama „Vode Vojvodine”;
• Predstavnik JP „Vojvodinašume”;
• druga zainteresovana pravna i fizička lica.

 

Javnu raspravu otvorila je Lidija Stevanović navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Potamišje” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

Lidija Stevanović navela je da je u toku javnog uvida na adresu Ministarstva dostavljeno 5 primedbi (elektronski putem i zvanično poštom).

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Mirko Đurđević, predstavnik JP „Vojvodinašume”, ukazao je na pošumljenost teritorije Vojvodine, uz napomenu da je ona izuzetno niska i da bi trebalo uvrstiti problem pošumljavanja i rešavanje istog u Uredbu. Marko Tucakov je saglasan sa konstatacijom, gde dodaje da šume mogu biti i zaštitni faktor od sunca prilikom pašarenja. Oliver Adžić, predstavnik Ribolovačkog Saveza Vojvodine, mišljenja je da ribolovački turizam u ovom području izražen i da bi se eventualnom zabranom ribolova od strane novog upravljača, negativno uticalo na privredu. Ostali komentari su se odnosili na račun delovanja i rada Ribolovačkog Saveza Vojvodine, upoređivanja ekosistema pre i za vreme njihovog upravljanja ovim ribarskim područjem, koji je nemerljiv, i predlažu iste za upravljača zaštićenim područjem.

Lidija Stevanović zahvalila se učesnicima javne rasprave i istakla da će se sve primedbe razmotriti, u cilju donošenja akta u najboljem interesu svih, a prvenstveno u interesu zaštite prirode i vrednosti ovog područja.

Javna rasprava završena je u 15.15 časova.

 

5. ODGOVORI NA DOSTAVLJENE PRIMEDBE

Primedbe na dokumenta o zaštiti zvanično su dostavili:

• DOO za ribarstvo i iskorišćavanje voda „Ribolovački savez Vojvodine”, Novi Sad,
• JP „Vojvodinašume”, Petrovaradin,
• „Ribarstvo” DOO, Baranda,
• „NIS” a.d. Novi Sad,
• Ekološki pokret „Padina” (EKOP), Padina.

Ministarstvo zaštite životne sredine i Pokrajinski zavod za zaštitu prirode razmotrili su dostavljene primedbe i na iste dali usaglašene odgovore.

 

1. PRIMEDBA DOO ZA RIBARSTVO I ISKORIŠĆAVANJE VODA „RIBOLOVAČKI SAVEZ VOJVODINE”, NOVI SAD

              Primedba DOO za ribarstvo i iskorišćavanje voda „Ribolovački savez Vojvodine”, Novi Sad, odnosi se na predlog upravljača PIO „Potamišje”, JVP „Vode Vojvodine” Novi Sad, u kojoj je navedeno da je „Ribolovački savez Vojvodine”, kao korisnik delova ribarskog područja „Srem”, „Banat” i „Bačka” zainteresovan da bude upravljač ovog zaštićenog područja.

 

Odgovor: Ministarstvo zaštite životne sredine će, pre donošenja konačne odluke o upravljaču PIO „Potamišje”, a u skladu sa Pravilnikom o uslovima koje mora da ispunjava upravljač zaštićenog područja (“Sl. glasnik RS“, br. 85/09) uzeti u razmatranje predlog DOO za ribarstvo i iskorišćavanje voda „Ribolovački savez Vojvodine”, Novi Sad.

 

2. PRIMEDBE JP „VOJVODINAŠUMEˮ

 

1. Primedba koja se odnosi na član 5. stav 2. tačka 1. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana primene hidrotehničkih mera i drugih intervencija kojima se trajno narušava vodni režim zaštićenog poručja. Imajući u vidu da je revitalizacija postojećih i kopanje novih kanala mera koja je neophodna radi regulisanja vodnog režima u cilju očuvanja postojećih i podizanje novih šuma, sa aspekta šumarstva mera nije primenljiva u III stepenu zbog podizanja plantaža gde se radi navodnjavanje.

Odgovor: Mera je koncipirana kako bi se očuvala glavna svojstva zaštićenog područja zbog kojih se ono i predlaže za zaštitu. Ovom merom se sprečava degradacija i omogućava zaštita preostalih osetljivih, ugroženih, retkih i za zaštitu prioritetnih tipova staništa (Pravilnik o kriterijumima za izdvajanje tipova staništa, o tipovima staništa, osetljivim, ugroženim retkim i za zaštitu prioritetnim tipovima staništa i o merama zaštite za njihovo očuvanje „Službeni glasnik RS”, br. 35/10; dalje: Pravilnik o staništima), kao i staništa veoma velikog broja strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva navedenih u Studiji zaštite (Pravilnik o proglašenju i zaštiti strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva, „Sl. glasnik RS”, br. 5/10, 47/11, 32/16, 98/16; dalje: Pravilnik o vrstama) i zaštita njihovih staništa, na osnovu člana 74. Zakona.

 

2. Primedba koja se odnosi na član 5. stav 2. tačka 3. Nacrta Uredbe u kome je navedena zabrana uklanjanja travnog pokrivača sa slojem zemljišta, jer ova mera predstavalja problem za izgradnju i sanaciju šumskih puteva.

Odgovor: Mera je koncipirana kako bi se staništa od prioritetnog značaja za zaštitu (Pravilnik o staništima), staništa veoma velikog broja strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva navedenih u Studiji zaštite (Pravilnik o vrstama) zaštitila od specifičnog vida ugrožavanja, koji se sastoji od veoma teške degradacije travne vegetacije skidanjem trave i tla, a koja se koristi za veštačke travnjake. Mera ne tretira izgradnju šumskih saobraćajnica, koja će se regulisati na osnovu člana 9. Zakona.

 

3. U vezi sa članom 5. stav 2. tačka 7. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana seče i oštećivanja starih i reprezentativnih stabala autohtonih vrsta drveća, data je sugestija da je potrebno definisati kriterijume za stara i reprezentativna stabla.

Odgovor: Prihvata se sugestija tako što se briše tačka 7. i definiše nova tačka u članu 5. stav 3. koja glasi:

„seča i oštećivanje značajnih, starih i reprezentativnih stabala autohtonih vrsta drveća, u skladu sa smernicama za održivo gazdovanje šumama po međunarodno prihvaćenim kriterijumima;ˮ

Obrazloženje: Navedena stabla veoma su značajna staništa vrsta koja se štite na osnovu Pravilnika o zaštiti vrsta, a navedeno područje je u velikoj meri ostalo bez ovakvih stabala u poslednjih 60 godine vrlo intenzivnog šumarstva. Budući da je njihov broj veoma mali, a da su sve šume na ovom području sertifikovane po međunarodno prihvaćenim kriterijumima, te da očuvanje upravo ovih stabala spada u obavezu JP „Vojvodinašumeˮ, koje je korisnih svih šuma na ovom području, te direktno i uspešno primenjuje međunarodne standarde, smatramo da je ovako definisana mera precizna, iscrpna i zadovoljava propise navedene u Zakonu i Pravilniku o zaštiti vrsta. 

 

4. U vezi sa članom 5. stav 2. tačka 9. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana širenja područja na kojima se gaje šumske kulture alohtonih vrsta drveća koje se ponašaju invazivno u Panonskom biogeografskom regionu, primedba se odnosi na zabranu podizanja zasada topole i/ili bagrema u III stepenu, imajući u vidu da primenom ove mere, u skladu sa stanišnim uslovima JP „Vojvodinašume” neće moći da povećaju površine pod šumama topole i/ili bagrema u cilju povećanja šumovitosti Banata (strateški cilj).

Odgovor: Mera se ne odnosi na klonove i hibride, već samo na vrste. Prema stručno definisanim merama koje Zavod sprovodi, odnosi se na jasenolisni javor (Acer negundo), kiselo drvo (Ailanthus glandulosa), zapadni koprivić (Celtis occidentalis), dafinu (Eleagnus angustifolia), pensilvanijski dlakavi jasen (Fraxinus pennsylvanica), trnovac (Gleditsia triachantos), bagrem (Robinia pseudoacacia) i sibirski brest (Ulmus pumila).

 

5. U vezi sa članom 5. stav 2. tačka 15. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana obavljanja aktivnosti kojima se ugrožava prohodnost i funkcionalnost obale, primedba je da nije jasno definisana tačka 15.

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se briše tačka 15. i definiše nova tačka u članu 5. stav 3. koja glasi:

„obavljanje aktivnosti uređenja obale kojima se ugrožava prohodnost i funkcionalnost obale za sitne slabo pokretljive životinje”.

Obrazloženje: Pod navedenim se podrazumevaju hidrotehničke i hidrograđevinske intervencije koje od prirodnih obala mogu da naprave veštačke tvorevine, sa veštačkim supstratima i bez vegetacije, koje onda deluju kao nepremostive prepreke za kretanje životinja. Iskustvo PZZP u stručnim nadzorima koji su obavljani prilikom izdavanja uslova zaštite prirode za aktivnosti koje podrazumevaju različite vrste uređenja obale jeste da se navedene intervencije veoma često realizuju na način da obala bude ekološka barijera za slabo pokretljive životinje. Budući da je u pitanju veliki broj vrsta kičmenjaka i beskičmenjaka, ali i veliki broj potencijalnih  intervencija koje smanjuju funkcionalnost obale, one se u samom tekstu mere ne navode, a prilikom izdavanja uslova zaštite prirode za pojedine intervencije propisivanje ove mere zavisiće od tehničke specifikacije aktivnosti.

 

6. U vezi sa članom 5. stav 2. tačka 16. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana odlaganja opasnih materija, kao i uspostavljanje transportne rute opasnog otpada, data je primedba da je ova mera neprimenljiva za šumarstvo u delu koji se odnosi na transportnu rutu (npr. donose se herbicidi i odnosi ambalaža – opasan otpad).

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se menja tačka 16. tako da glasi: „odlaganje opasnih materijaˮ

Obrazloženje: Primena pesticida u zaštićenim područjima regulisana je članom 9. i 19. Zakona o zaštiti prirode i članom 45. Zakona o sredstvima za zaštitu bilja („Sl. glasnik RS”, br. 41/09 i 17/19). Promenom teksta mere otklanjaju se eventualne prepreke koje se tiču primene pesticida u šumarstvu, koje svakako ostaju regulisane procedurama predviđenim Zakonom o sredstvima za zaštitu bilja.

 

7. U vezi sa članom 5. stav 2. tačka 19. Nacrta Uredbe u kome je navedena  zabrana izvođenja bilo kojih aktivnosti na način da ugrožavaju integritet područja, staništa i jedinke zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta, kao i tipove staništa prioritetna za zaštitu, primedba je da je mera previše uopštena i da može da se zloupotrebi. U kontekstu područja koje je poprilično razuđeno postavlja se pitanje integriteta.

Odgovor: PZZP prilikom stručnih nadzora zaštićenih područja nailazi na niz ugrožavajućih faktora koji se odnose na veoma veliki broj mera i aktivnosti koje ugrožavaju integritet područja, staništa i jedinke zaštićenih i strogo zaštićenih vrsta, kao i tipove staništa prioritetnih za zaštitu. One ne mogu da budu definisane na način da budu toliko uskospecifične da budu deo uredbe, a u procesu trajanja zaštite zaštićenog područja, i takođe na osnovu iskustva u stručnom radu Zavoda, mogu se pojaviti sasvim novi radovi i aktivnosti za koje se ne zna trenutku proglašenja zaptićenog područja. Primer za većinu zaštićenih područja koja postoje u Vojvodini je izgradnja fotonaponskih (solarnih) elektrana. Budući da sadašnjim načinom koncipranja teksta uredbe nije moguće iste predvideti, Zavod predlaže da navedena mera ostane, kako bi se u procesu izdavanja uslova zaštite prirode koji se tiču aktivnosti koje ugrožavaju integritet područja, staništa i jedinke strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta, kao i tipove staništa prioritetne za zaštitu, mogle propisati odgovarajuće zabrane i ograničenja. Mera se u istom ili sličnom obliku već primenjuje u mnogim zaštićenim područjima. Kada je u pitanju integritet područja, Zavod smatra da je podacima iznesenim u studiji zaštite jasno dokazan.  

 

8. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka 2. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, podizanja i gajenja šuma na katastarske parcele namenjene za šumsku proizvodnju, kao i na plansko podizanje zaštitnog zelenila na obradivom poljoprivrednom zemljištu, primedba je da se od 3888 hektara u katastru kao poljoprivredno zemljište vodi 1380 hektara. Predlog je da se iskljiči katastar iz formulacije zbog neusklađenosti stanja  na terenu i stanja u katastru. Ovim ispada da se na poljoprivrednim površinama na kojima se nalazi šuma ne može gazdovati.

Odgovor: Na terenu je zaista prisutna navedena situacija. Sa druge strane, iz razloga što je ona poznata (u prošlosti su se plantaže topola u velikoj meri podizale na vodnom i poljoprivrednom zemljištu), u formulaciji mere nije navedeno „parcele sa kulturom šuma” ili „šumsko zemljište”, već „katastarske parcele namenjene za šumsku proizvodnju”, onako kako su navedene u važećim posebnim osnovama gazdovanja šumama. Mera je koncipirana kako bi se očuvala glavna svojstva zaštićenog područja zbog kojih se ono i predlaže za zaštitu.

 

1. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka 3. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, podizanje i gajenje sastojina i grupacija alohtonih vrsta, kolonova i varijeteta drveća i žbunja na udaljenost veću od 20 metara od obale glavnog korita Tamiša, rukavca i mrtvaje, kao na udaljenost veću od 10 metara od ruba priobalne vodene vegetacije, predloženo je 20 metara od obale glavnog korita Tamiša, 10 metara od rukavaca i mrtvaja, kao i na udaljenosti većoj od 10 metara od ruba priobalne vodene vegetacije.

Odgovor: Predlog JP „Vojvodinašuma” nije obrazložen. Mera je koncipirana kako bi se očuvala glavna svojstva zaštićenog područja zbog kojih se ono i predlaže za zaštitu. U najvećoj meri navedeni pojasevi sadrže autohtonu pribrežnu vegetaciju, te naročito stare drvorede bele vrbe koji su staništa mnogih strogo zaštićenih vrsta. JP „Vojvodinašume“ saglasno je sa predlogom mere koja se tiče ograničenja u vezi udaljenosti od 20 metara od obale glavnog korita Tamiša i 10 metara od rukavaca i mrtvaja, budući da su navedene udaljenosti u skladu sa Smernicama za održivo gazdovanje po FSC standardu, koje ovo preduzeće već primenjuje. Komentar u originalnom tekstu navedenog preduzeća se odnosi na ograničenje u odnosu na rub priobalne vegetacije. Ukoliko navedeno ograničenje ne bi postojalo, mogle bi se saditi sadnice u pojaseve tršćaka, rogoza i druge priobalne vegetacije, što potuno menja ova staništa, degraduje i na kraju uništava.

 

10. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka  8. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, koja se odnosi na planiranje i izgradnju novih objekata van građevinskog zemljišta na privremene, primedba je da problem može predstavljati izgradnja šumsih puteva.

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se menja tačka 8. i glasi:

„planiranje i izgradnja novih objekata van građevinskog zemljišta, na privremene objekteˮ.  

 

11. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka  10. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, koja se odnosi na korišćenje rekreativnih plovnih objekata na površine unutar područja u režimu zaštite III stepena, postavljeno je pitanje: Šta ako se površina unutar područja u režimu zaštite graniči sa drugim, pošto imamo takav slučaj?

 Odgovor: Primedba se prihvata tako što se u  članu 6. stav 2. dodaje nova tačka koja glasi:

„korišćenje rekreativnih plovnih objekata;ˮ

 

Obrazloženje: Korišćenje rekreativnih plovnih objekata ograničeno je na način da se oni mogu koristiti samo unutar područja u režimu zaštite III stepena. Dakle, rekreativni plovni objekti ne mogu da se koriste u režimima zaštite I i II stepena.

 

50. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka 12. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, koja se odnosi na podizanje ograda, na one koje obezbeđuju nesmetanu migraciju divljih životinja i nesmetano kretanje čuvara zaštićenih područja, primedba je da treba dodati: „osim za potrebe obnove i podizanja novih šumaˮ.

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se menja tačka 8. i glasi:

„podizanje ograda, na one koje obezbeđuju nesmetanu migraciju divljih životinja i nesmetano kretanje čuvara zaštićenih područja i na one koje se podižu za potrebe obnove i podizanja novih šuma;”.

 

1000. U vezi sa članom 5. stav 3. tačka 13. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja, koja se odnosi na lociranje sadržaja i obavljanje aktivnosti, koji su potencijani izvori povišenog nivoa buke, vibracija i/ili uznemiravanja živog sveta, na prostore koji su od granice prostora pod režimom zaštite II stepena udaljene najmanje: a) 20 metara unutar građevinskog zemljišta i b) 200 metara van građevinskog područja, primedba je da je mera neprimenljiva za šumarstvo (npr. odeljenje 24, 25 i 30, 31 GJ Gornje Potamišje).

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se briše tačka 13.

 

14. Mere očuvanja i unapređenja: Tačka: 10. Obeležavanje starih i reprezentativnih stabala autohtonih vrsta drveća.

Odgovor: Primedba se ne odnosi na Nacrt Uredbe, već na Studiju zaštite. Predlog je da mera u Studiji zaštite bude izmenjena i da glasi: „Obeležavanje starih i reprezentativnih stabala autohtonih vrsta drveća u skladu sa smernicama za održivo gazdovanje šumama po po međunarodno prihvaćenim kriterijumimaˮ, na identičan način kao što je navedeno u sličnoj meri zabrane.

 

• U delu V 3. REŽIM ZAŠTITE II STEPENA – Iz ovog režima treba izuzeti plantaže topole oko 30 ha.

Odgovor: Primedba se ne odnosi na Nacrt Uredbe, već na Studiju zaštite. Veoma mali deo plantaža preostao je u režimu zaštite II stepena, radi integriteta područja u ovom režimu. Budući da predložene mere zabrane ne ugrožavaju uravljanje plantaža topola u II stepenu, neće se menjati predložene granice II stepena.

 

16. U vezi sa članom 6. stav 2. tačka 2. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera zabrane, koja se odnosi na promenu namene zemljišta sa katastarskom kulturom pašnjaka u zemljište druge namene, i/ili nenamensko korišćenje pašnjaka. Postavljeno je pitanje usklađenosti stanja na terenu i katastra.

Odgovor: Ova primedba je koncipirana i usmerena ka očuvanju glavnih svojstva zaštićenog područja, zbog kojih se ono i predlaže za zaštitu, i kako bi se zaštitili od dalje degradacije preostali osetljivi, ugroženi retki i za zaštitu prioritetni tipovi staništa (Pravilnik o staništima), staništa veoma velikog broja strogo zaštićenih i zaštićenih divljih vrsta biljaka, životinja i gljiva navedenih u Studiji zaštite (Pravilnik o vrstama), kao i zaštite njihovih staništa, na osnovu člana 74. Zakona. Usklađivanje stanja na terenu i katastra nije bilo predmet Studije o zaštiti, a ova mera je veoma važna i pre svega namenjena sprečavanju dalje degradacije vrednih travnatih staništa i njihovih prirodnih vrednosti.

 

17. U vezi sa članom 6. stav 3. tačka 2. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja koja se odnosi na korišćenje plovnih objekata, na ona koja se koriste za potrebe upravljanja kao i prostorno i vremenski utvrđena istraživanja, primedba je da se iz ovog ograničenja izuzme gazdovanje šumama.

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se menja tačka 2. i glasi:

„korišćenje plovnih objekata, na ona koja se koriste za potrebe upravljanja, gazdovanja šumama, kao i prostorno i vremenski utvrđena istraživanja;ˮ

 

18. U vezi sa članom 6. stav 3. tačka 4. Nacrta Uredbe u kojoj je navedena mera ograničenja koja se odnosi na kretanje motornih čamaca na čamce koji pripadaju službi čuvara zaštićenog područja, čuvara ribolovnog područja i vodoprivrede, sugestija je da se u ovom ograničenju dodaju i čamci čuvara šuma.

Odgovor: Prihvata se primedba tako što se menja tačka 4. i glasi:

 

„kretanje motornih čamaca na čamce koji pripadaju službi čuvara zaštićenog područja, čuvara ribolovnog područja, čuvara šuma i vodoprivrede;ˮ

 

 

3. PRIMEDBA PREDUZEĆA„RIBARSTVOˮ D.O.O. BARANDA

 

 Primedba koju je Ministarstvu dostavilo preduzeće „Ribarstvoˮ d.o.o. iz Barande odnose se na izuzimanje svih površina ribnjačkog kompleksa, koje su u privatnom vlasništvu preduzeća „Ribarstvoˮ d.o.o. iz Barande izuzmu iz svakog režima zaštite kao i iz predmetne Studije i Uredbe, kako bi se na označenim lokacijama omogućila transformacija u turističke delatnosti, uz maksimalno očuvanje prirodnih vrednosti predmetnog prostora i definisanje jasnih smernica i uslova za zaštitu prirode.

 

Odgovor: Prihvata se primedba i iz predloženih granica zaštićenog područja izuzimaju se sve površine ribnjačkog kompleksa, koje su u privatnom vlasništvu preduzeća „Ribarstvoˮ d.o.o. iz Barande.

 

 

4. PRIMEDBE NIS A.D. NOVI SAD

 

U članu 6. iza stav 2. dodati novi stav 3., koji glasi: Postojeći izgrađeni objekti energetskih i rudarskih subjekata i započeti radovi na režimu zaštite II stepena, koristiće se u skladu sa odobrenom namenom.”

Odgovor: Primedba se ne prihvata imajući u vidu Zakon o zaštiti prirode, podzakonska akta doneta u skladu sa navedenim Zakonom, kao i sve pozitivne propise Republike Srbije, koji se odnose na započete radove i aktivnosti. Mera treba da ostane, budući da poslovanje ove kompanije u okviru eksloatacionog polja „Bokaˮ ovom merom nije ugroženo.

 

5. PRIMEDBE EKOP IZ PADINE

 

              EKOP iz Padine predložio je da upravljač PIO „Potamišje” bude DOO za ribarstvo i iskorišćavanje voda „Ribolovački savez Vojvodine”, Novi Sad.

 

Odgovor: Ministarstvo zaštite životne sredine će, pre donošenja konačne odluke o upravljaču PIO „Potamišje”, a u skladu sa Pravilnikom o uslovima koje mora da ispunjava upravljač zaštićenog područja (“Sl. glasnik RS“, br. 85/09) uzeti u razmatranje predlog DOO za ribarstvo i iskorišćavanje voda „Ribolovački savez Vojvodine”, Novi Sad.

Javna rasprava o Predlogu programa upravljanja otpadnim muljem u Republici Srbiji za period 2023-2032 godine (u daljem tekstu: Predlog programa), održana je u skladu sa Zaključkom Odbora za privredu i finansije Vlade Republike Srbije, od 11. januara 2023. godine, 05 Broj: 353-152/2023-1 u periodu od 16. januara do 6. februara 2023. godine.

Prema Programu javne rasprave o Predlogu programa učesnici u javnoj raspravi su predstavnici državnih organa i organizacija, javnih službi i drugi zainteresovani učesnici.

Postupak izrade Predloga programa upravljanja otpadnim muljem u Republici Srbiji za period 2023-2032 godine pokrenut je još 2021. godine, kada je formirana Radna grupa za izradu Predloga programa. Članovi Radne grupe bili su predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine, Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Ministarstva građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, Ministarstva rudarstva i energetike, Republičke direkcije za vode, predstavnici Tehnološko-metalurškog fakulteta Univerziteta u Beogradu, Instituta za vodoprivredu „Jaroslav Černi“ i Sekretarijata za zaštitu životne sredine, Grad Beograd.

Javnu raspravu o Predlogu programa prema Programu javne rasprave sprovelo je Ministarstvo zaštite životne sredine.

Javni poziv za učešće u javnoj raspravi o Predlogu programa upravljanja otpadnim muljem u Republici Srbiji za period 2023-2032. godine objavljen je na internet prezentaciji Ministarstva zaštite životne sredine, www.ekologija.gov.rs. 13.1.2023. godine i portalu e-uprave.

U toku Javne rasprave održana je video konferencija 26. januara 2023. godine kojoj su prisustvovali predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine, Ministarstva rudarstva i energetike, Pokrajinski zavod za zaštitu prirode Novi Sad i druga zainteresovana lica u oblasti upravljanja muljem.

Dobijene primedbe, predlozi i sugestije su razmotrene i sagledana je mogućnost njihovog integrisanja u tekst Predloga programa.

Detaljni izveštaj sa javne rasprave možete preuzeti OVDE.

U postupku pripreme radne verzije Nacrta strategije za primenu Arhuske konvencije i Akcionog plana, Ministarstvo zaštite životne sredine sprovelo je javne konsultacije o Nacrtu Strategije u periodu od 14. oktobra – 01. novembra 2022. godine, stavljanjem radne verzije Nacrta Strategije na sajt Ministarstva zaštite životne sredine (https://www.ekologija.gov.rs/saopstenja/najave/javni-poziv-za-ucesce-javnosti-u-procesu-konsultacija-u-vezi-sa-izradom-strategije-za-primenu-konvencije-o-dostupnosti-informacija-ucescu-javnosti-u-donosenju-odluka-i-pravu-na-pravnu-zastitu-u-pitanjima-ziv-sredine-arhuska-konvencija-i), kako bi sve zainteresovane strane bile blagovremeno i pravilno informisane o predloženim rešenjima, čime bi se omogućilo da daju svoj doprinos daljem unapređenju predloženih rešenja.

Tokom javnih konsultacija, u periodu od 14. oktobra – 01. novembra 2022. godine, održane su četiri video konferencije – Javne konsultacije o prvoj radnoj verzije Nacrta strategije za primenu Konvencije o dostupnosti informacija, učešću javnosti u donošenju odluka i pravu na pravnu zaštitu u pitanjima životne sredine (Arhuska konvencija) i Akcionog plana, putem Zoom platforme, u periodu od 11:00 do 14:00 časova i jedan okrugli sto dana 26. oktobra u sedištu Ministarstva zaštite životne sredine na kojima je predstavljena prva radna verzija Nacrta Strategije za primenu Arhuske konvencije i Akcionog plana.

Kao rezultat sprovedenih javnih konsultacija, Ministarstvu zaštite životne sredine dostavljeni su komentari, primedbe i sugestije.

Javnim konsultacijama o prvoj radnoj verzije Nacrta strategije za primenu Arhuske konvencije i Akcionog plana prisustvovali su predstavnici državnih organa i organizacija, privrednih subjekata i druga zainteresovana lica u oblasti zaštite životne sredine:

 

Izveštaj o sprovedenim javnim konsultacijama možete preuzeti OVDE.

 

 I UVODNE NAPOMENE

Predeo izuzetnih odlika „Planina Cer”, se nalazi u severozapadnoj Srbiji, predstavlja najistureniju ostrvsku planinu južnog oboda Panonskog basena i obuhvata Grad Loznicu sa katastarskim opštinama Donji Dobrić, Jadranska Lešnica, Joševa, Kamenica, Lešnica, Milina, Novo Selo, Tekeriš, Trbosilje i Čokešina i Grad Šabac sa katastarskom opštinom Bela Reka, Desić, Dvorište, Petkovica, Radovašnica i Rumska.

Površina Predela izuzetnih odlika „ Planina Cer” iznosi 6.259, 62 ha, od čega je 3.883,04 ha (62,03%) u državnom vlasništvu, 1.567,11 ha (25.04%) u privatnom vlasništvu i u javnom vlasništvu, 809, 47 ha (12.93%), od čega je II stepenom obuhvaćeno 24,64% i III stepenom 75,36% ukupne površine područja Predela izuzetnih odlika „Planina Cer”.

Predeo izuzetnih odlika „Planina Cer”, stavlja se pod zaštitu kako bi se: očuvalo 413 biljnih taksona, od kojih 131 vrsta imaju nacionalni i međunarodni značaj, i to krvavac (Hypericum androsaemum), koja raste na dve lokacije u Srbiji, na Ceru i Gučevu, pet vrsta orhideja – zavrata bela (Cephalanthera longifolia), kalužđarka (Epipactis helleborine), ostružnica, šiljorep (Limodorum abortivum), kaćunak, salep (Orchis morio) i vimenjak (Platanthera bifolia); 29 vrsta drveća, od čega je 12 sa spiskareliktnih,endemičnih,retkihi ugroženih; kserotermne klimatogene zajednice hrastova, pre svega sladuna (Quercus farnetto), cera (Quercus cerris), kitnjak (Quercus petraea) i grab (Carpinus betulus); sedam vrsta vodozemaca, od čega su šest vrsta strogo zaštićene i osam vrsta gmizavaca od čega su četiri vrste strogo zaštićene na osnovu nacionalnog zakonodavstva, kao što su: daždevnjak (Salamandra salamandra), alpski mrmoljak (Ichthyosaura alpestris), barska kornjača (Emys orbicularis), belouška (Natrix natrix), ribarica (Natrix tessellata) i dr.; specifične stepske vrste poljska voluharica (Microtus arvalis), zec (Lepus europaeus) i lasica (Vulpes vulpes).

Područje planine Cer je od 2000. godine identifikovano kao međunarodno značajno područje za ptice IBA017 (Important Bird Area). Vrste koje su nominovale područje Cera za IBA područja su: seoski detlić (Dendrocopos syriacus), šumska ševa (Lullula arborea), rusi svračak (Lanius collurio), ćuk (Otus scops), zelena žuna (Picus viridis) i srednji detlić (Leiopicus medius).

Planina Cer je nastala utiskivanjem paleozojskih granitnih stena u okolnu masu tokom donjeg perma a intenzivni magmatizam u tom periodu doveo je i do metamorfizma okolnih stena.

Na području planine Cer, evidentirani su spomenici kulture od posebnog kulturnog značaja i velike istorijske vrednosti: Kompleks Manastira Radovašnica (utvrđeno nepokretno kulturno dobro) potiče sa početka XV veka; Arheološko nalazište Konjuša (spomenik kulture) ranovizantijsko utvrđenje, izgrađeno posle varvarskih upada tokom IV i V veka; Arheološko nalazište Trojanov grad (spomenik kulture) za koje je procenjena starost u periodu od III do V veka; Arheološko nalazište Vidojevica (spomenik kulture) ranovizantijsko utvrđenje, izgrađeno tokom IV veka; Arheološko nalazište Kosanin grad je ranovizantijsko utvrđenje izgrađeno tokom IV veka. Poseban, istorijski značaj planine Cer vezuje se za Prvi svetski rat, jer se na ovom području odigrala Cerska bitka, vođena od 15. do 19. avgusta 1914. godine, u kojoj je hrabra srpska vojska izvojevala prvu savezničku pobedu protiv austrougarskih trupa.

 

Studiju zaštite sa kartografskom dokumentacijom PIO „Planina Cer” izradio je Zavod za zaštitu prirode Srbije, u skladu sa  članovima br. 42, 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS”, broj 36/09, 88/10, 91/10 -ispr., 14/16, 95/18 – dr. zakon i 71/21).

U skladu sa članom 43. Zakona o zaštiti prirode stručna osnova – studija o zaštiti sa kartografskom dokumentacijom i nacrt akta o proglašenju zaštićenog područja bili su izloženi na javnom uvidu u trajanju od 20 radnih dana, od 17. decembra 2021. godine do 5. januara 2022. godine na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije.

Zakonom o zaštiti prirode aktivnosti vezane za sprovođenje javnog uvida poverene su Ministarstvu zaštite životne sredine kao predlagaču akta.

 

 

II POSTUPAK OBAVLJANJA JAVNOG UVIDA, JAVNE RASPRAVE I JAVNE PREZENTACIJE

 

            Javni uvid u Nacrt uredbe o proglašenju i studiji zaštite  PIO „Planina Cer” održan je u trajanju od 20 radnih dana, od 17. decembra 2021. godine do 5.1.2022. godine.  Nacrt uredbe o proglašenju Predela izuzetnih odlika „ Planina Cer” i studija zaštite sa kartografskom dokumentacijom (u daljem tekstu: dokumenti o zaštiti), koje je na osnovu ovlašćenja shodno čl. 102. i 103. Zakona o zaštiti prirode izradio Zavod za zaštitu prirode Srbije, Beograd, bili su izloženi na javni uvid svakog radnog dana od 1000 do 1300 časova u prostorijama Ministarstva zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, soba 666 i Zavoda za zaštitu prirode Srbije, Beograd, Dr Ivana Ribara 91, kao i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije.

Fizička i pravna lica mogla su u toku trajanja javnog uvida, zaključno sa 5. januarom 2022. godine, dostaviti u pisanoj formi primedbe na dokumenta o zaštiti Ministarstvu zaštite životne sredine:

• poštom ili na pisarnicu, sa naznakom PIO „Cerˮ – Javni uvid o zaštiti,
• elektronskim putem na e-mail adresu Lidija.Stevanovic@eko.gov.rs

Javnim oglasom objavljenim 22. decembra 2021. godine u listu „Alo” i na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine oglašena je javna rasprava o Nacrtu uredbe i Studiji zaštite PIO „Planina Cer”.

 

          S obzirom da Nacrtom uredbe o proglašenju, PIO „Planina Cer” obuhvata parcele koje se nalaze na teritoriji graova Loznice i Šapca, javne rasprave održane su:

• u utorak 18.1.2022. godine, sa početkom u 10:00 časova u prostorijama grada Loznica, Velika sala gradske uprave, Karađorđeva ulica broj 2;
• u utorak 18.1.2022. godine, sa početkom u 13:30 časova u prostorijama Centra za stručno usavršavanje Šabac, Ulica Nikole Tesle, broj 1a.

 

 

III PRIMEDBE NA NACRT UREDBE O PROGLAŠENJU I STUDIJI ZAŠTITE PIO „PLANINA CER”

 

1. JAVNA RASPRAVA U LOZNICI (18.1.2022. godine, sa početkom u 10:00 časova u prostorijama grada Loznica, Velika sala gradske uprave, Karađorđeva ulica broj 2):

 

Javnoj raspravi u Loznici prisustvovali su:

 

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Aleksandra Došlić, načelnik Odeljenja za zaštićena područja, geodiverzitet i ekološku mrežu; Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja i  Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja;
• predstavnici Zavoda za zaštitu prirode Srbije (ZZPS): Dragana Ostojić i  Mirjana Timotić;

• predstavnici JP za gazdovanje šumama „Srbijašume”;
• predstavnici Udruženja „Zaštitimo Jadar” , „Pakt” i „Ne damo Jadar”;
• predstavnik Spomen kompleksa Cer d.o.o. iz Šapca;
• predstavnici MZ Brezjak, PD „Cer”, Šabac;
• i druga zainteresovana pravna i fizička lica.

 

Javnu raspravu otvorila je Aleksandra Došlić navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Planina Cer” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

Lidija Stevanović navela je da je u toku javnog uvida na adresu Ministarstva i elektronski dostavljeno  42 primedbi (37 elektronski putem mejla i 5 zvanično poštom), te da je zbog problema sa serverom moguće da neke primedbe koje su poslate elektronski nisu primljene, i da ih je potrebno ponovo proslediti na način da se vidi datum prvog slanja, zbog poštovanja roka trajanja javnog uvida.

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, daju primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Nakon prezentacije Studije zaštite, Aleksandra Došlić odgovorila je na primedbu koja je dostavljena Ministarstvu, a tiče se kategorije zaštićenog područja, da je prilikom izrade Nacrta uredbe došlo do tehničke greške, te da zaštićeno područje jeste prve, a ne druge kategorije i da će greška biti ispravljena.

Primedba Radovana Lukića, direktora privrednog društva „Spomen kompleks Cer” d.o.o. Šabac, koji je iste dostavio i zvanično poštom, odnosila se na izgradnju spomen kompleksa na Ceru. U Nacrtu uredbe ne spominje se izgradnja spomen kompleksa, koja je planirana Odlukom o izradi prostornog plana Vlade RS iz 2017. godine i Zaključkom Vlade RS iz 2018. godine. Shodno tome, postavio je pitanje da li će ova uredba otežati ili onemogućiti izgradnju spomen kompleksa na Ceru? Kao i da li je postojala mogućnost da se između lokaliteta 3. i 4. (greben Cera i Trajanov grad Konjuša) koji se nalaze u trećem stepenu zaštite, predvidi javno prirodno dobro, ili je ostavljena mogućnost da Vlada donese odluku o tome u skladu sa članom 57. Zakona o zaštiti prirode.

Aleksandra Došlić navela je procedure i vremenski rok koji je potreban za dugogodišnja terenska istraživanja, evaluaciju, izradu Studije zaštite, kroz koju se navode režimi zaštite, te da je cilj zaštite nekog prostora, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode, zaštita geoloških, bioloških i kulturnih vrednosti prostora. Ministarstvo zaštite životne sredine upoznato je sa planom izgradnje spomen kompleksa Cer, istaknuto je u odgovoru da ovaj predlog akta ne reguliše izgradnju kompleksa, već Uredba o usvajanju prostornog plana posebne namene predela izuzetnih odlika Planine Cer, što je definisano Zakonom o prostornom planiranju i izgradnji za područja posebnih vrednosti. Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture dostavilo je ovom ministarstvu Predlog tog prostornog plana na mišljenje, što je u ovom trenutku preuranjeno, jer se prostorni plan područja posebne namene donosi nakon donošenja ovog akta o proglašenju i mora biti usaglašen sa tim aktom. Sve aktivnosti koje su navedene u okviru primedbi i pitanja će se definisati u daljem postupku između nadležnih institucija, lokalnih samouprava i zainteresovane javnosti. Istakla je da je prvenstveni cilj da se sačuvaju prirodne vrednosti a da će se na osnovu akta o proglašenju, ukoliko bude donet, planirati i razvoj područja.

Advokat Dušan Filipović iz udruženja „Ne damo Jadar” izneo je primedbe vezane za međunarodni status prirodnog dobra, iznoseći mišljenje da je potrebno u Nacrt uredbe uneti ažurirane podatke o tome da je ovo područje od međunarodnog značaja kao IBA područje, po podatku iz 2020. godine. Druga primedba odnosila se na postojanje kamenoloma Pleševica u blizini prirodnog dobra, smatrajući da treba insistirati na sprečavanju otvaranja novih kamenoloma i proširivanja postojećeg kamenoloma, da ne bi došlo do devastiranja područja. Treća primedba odnosi se na zabranu eksploatacije litijuma i bora u obuhvatu PIO „Planina Cer”. Smatra da se razvoj turizma mora zaustaviti na postojećim kapacitetima uz razvijanje seoskog turizma, bez širenja hotelskih kapaciteta, izgradnje žičara, gondola, zip lajna, kvadova, moto trka. Pored toga, naveo je niz predloga izmena pojedinih delova članova uredbe.

Po pitanju postojećeg kamenoloma, Aleksandra Došlić odgovorila je da, s obzirom da je kamenolom van granica zaštićenog područja, i da je područje oko kamenoloma zona uticaja, taj deo nije ni mogao ući u zaštitu, jer je zemljište degradirano. Otvaranje novih kamenoloma u zaštićenim područjima zabranjeno je Zakonom o zaštiti prirode. Što se tiče postojećeg kamenoloma, ovaj akt ne reguliše aktivnosti vezane za kamenolom van granica zaštićenog područja. Zahvalila je na sugestiji vezanoj za ažuriranje podataka o IBA području iz 2020. godine.

Lidija Stevanović rekla je da je obaveštenjem na sajtu Ministarstva pokrenut postupak zaštite upravo da bi se sprečile aktivnosti koje bi dovele do devastacije područja. Aktom koji upravljač zaštićenog područja donosi, a to je Pravilnik o unutrašnjem redu i čuvarskoj službi, mogu se regulisati zabrane upotrebe kvadova, moto trka i slično. Kršenje tih propisanih aktivnosti povlači meru kažnjavanja. Osnivanje čuvarske službe takođe doprinosi kontrolisanju situacije na terenu. Sve primedbe, u skladu sa propisima, biće razmotrene i, ukoliko su opravdane, prihvaćene.

Marija Alimpić iz udruženja „Zaštitimo Jadar i Rađevinu”, složila se sa napred iznetim primedbama i dodala bojazan da će, ukoliko se nastavi sa eksploatacijom u kamenolomu Pleševica, vremenom kamenolom ući u zaštićeno područje. S obzirom da su dozvole za istrživanja na planini Cer izdata od strane Ministarstva rudarstva i energetike, upitala je kakva je dalja procedura u vezi sa tim, kada se područje zaštiti.  

U odgovoru na primedbu vezanu za kamenolom Pleševicu, rečeno je da se isti nalazi u zoni uticaja, a u delu IBA područja, te da će deo koji je u okviru IBA područja biti regulisan kroz zabrane i aktivnosti novom uredbom o ekološkoj mreži, čije je donošenje planirano za ovu godinu. Zakon o zaštiti prirode ne zabranjuje izvođenje geoloških iistraživanja u zaštićenim područjima, pa samim tim, kroz uredbu, kao niži akt, nema osnova za njihovu zabranu. Ovo ministarstvo sarađuje sa Ministarstvom rudarstva i energetike i za svaku dalju eventualnu eksploataciju u zaštićenom području potrebno je obezbediti uslove zaštite prirode otvorena je mogućnost zaštite Cera.

Gordana Jančić iz JP „Srbijašume” istakla je da je za upravljača PIO „Planina Cer” Nacrtom uredbe određeno ovo preduzeće. Iznela je sugestije koje se odnose na preciznije određivanje mera zabrana i ograničenja, a naročito vezano za geološka istraživanja sa eventualnom namerom kasnije eksploatacije. Ostale primedbe dostavljene su Ministarstvu zvanično.

Na pitanje prisutnih zašto nema prvog režima zaštite u Nacrtu uredbe, Dragana Ostojić iz Zavoda za zaštitu prirode Srbije detaljno je objasnila proceduru multidisciplinarnih istraživanja terena od strane stručnog tima iz Zavoda, evaluacije, određivanja granica područja i režima zaštite u skladu sa Zakonom i podzakonskim aktima i  izrade Studije zaštite kao stručne osnove za donošenje akta o proglašenju. Prisutnima je obrazložila posebnosti koje planina Cer ima i koje su dovele do izrade studije. Planina Cer spada u niske planine, koje su pod uticajem čoveka u većoj meri nego visoke planine te da je iz tog razloga i teže odrediti prvi stepen zaštite, a takođe i veliki deo površine je u privatnom posedu, što uzrokuje fleksibilniji režim zaštite. U istraživanjima nisu pronađeni delovi koji nisu dirnuti i koji predstavljaju prašumske ekosisteme, da bi mogli biti svrstani u prvi stepen zaštite. IBA područje proglašeno je kasnije u odnosu na već postojeći kamenolom, koji tu postoji duži niz godina, i koji nije predstavljao prepreku da se područje proglasi za međunarodno značajno, a sa druge strane, kamenolom nije u obuhvatu PIO „Planina Cer”. Pojasnila je da je PIO predeo koji je rezultat suživota prirode i čoveka i kao takav treba da ostane.  

Aleksandra Došlić zahvalila se učesnicima javne rasprave, i istakla da će se sve primedbe razmotriti, u cilju donošenja akta u najboljem interesu svih, a prvenstveno u interesu zaštite prirode i vrednosti ovog područja.

Javna rasprava završena je u 12:00 časova.

 

 

2. JAVNA RASPRAVA U ŠAPCU (18.1.2022. godine, sa početkom u 13:30 časova u prostorijama Centra za stručno usavršavanje Šabac, Ulica Nikole Tesle, broj 1a):

 

Javnoj raspravi u Šapcu prisustvovali su:

• predstavnici Ministarstva zaštite životne sredine: Aleksandra Došlić, načelnik Odeljenja za zaštićena područja, geodiverzitnjet i ekološku mrežu; Lidija Stevanović, šef Odseka za zaštićena područja i  Vesna Tripković Boljanić, Odsek za zaštićena područja;
• predstavnici Zavoda za zaštitu prirode Srbije (ZZPS): Dragana Ostojić i  Mirjana Timotić;

• predstavnici JP za gazdovanje šumama „Srbijašume”;
• predsednik Inicijativnog odbora za gradnju Spomen kompleksa Cer;
• predstavnici Udruženja „Eko saradnja”;
• predstavnik Evropske zelene partije;
• predstavnici udruženja „Odbranimo Košutnjak” i „Razum”;
• i druga zainteresovana pravna i fizička lica.

Javnu raspravu otvorila je Aleksandra Došlić navodeći informacije o obavljenom javnom uvidu tokom koga su na sajtu Ministarstva zaštite životne sredine i Zavoda za zaštitu prirode Srbije bili izloženi Nacrt uredbe o proglašenju PIO „Planina Cer” i Studija o zaštiti, sa kartografskom dokumentacijom.

Lidija Stevanović navela je da je u toku javnog uvida na adresu Ministarstva i elektronski dostavljeno  42 primedbi (37 elektronski putem mejla i 5 zvanično poštom), te da je zbog problema sa serverom moguće da neke primedbe koje su poslate elektronski nisu primljene, i da ih je potrebno ponovo proslediti na način da se vidi datum prvog slanja, zbog poštovanja roka trajanja javnog uvida.

U toku trajanja javne rasprave, a nakon prezentacije Studije zaštite, prisutni su imali mogućnost da postave pitanja, primedbe i predloge vezano za Studiju zaštite i Nacrt uredbe.

Sveštenik Vojislav Petrović mišljenja je da je za planinu Cer osim zaštite potreban i razvoj, što bi se omogućilo izgradnjom grandioznog spomen kompleksa cerskim junacima. Na pitanje da li će biti spomen kompleksa na Ceru, ili će isti biti istisnut u jarugu donošenjem Uredbe o proglašenju PIO „Planina Cer”, odgovoreno je da spomen kompleks i njegova izgradnja nije predmet javne rasprave, već da se o tome može razgovarati kad tema bude Prostorni plan područja posebne namene „Planine Cer”, čiji predlagač nije ovo ministarstvo, kao i da ovom uredbom nije zabranjena izgradnja spomen kompleksa.

Željko Petrović postavio je pitanje o merama zaštite u odnosu na kategoriju zaštićenog područja, na šta je u odgovoru dato objašnjenje o tome šta su kategorije, a šta režimi zaštite i da su na ovom području uspostavljeni drugi i treći stepen zaštite, navodeći ukratko neka od ograničenja i zabrana.  

Ana Pavlović iznela je predlog da se kroz Uredbu zabrani promena namene šumskog u građevinsko zemljište. Odgovoreno je da je Zakonom o šumama definisana zabrana prenamene šumskog u građevinsko zemljište, ali da nije sporno da se doda u Uredbu ta zabrana. Mišljenja je da u budućnosti kamenolom Pleševica vrlo lako može narušiti prirodu u okviru zaštićenog područja, jer se nalazi blizu granice istog, i iznela je bojazan da se mogu naruštiti vrednosti područja uslovljene uticaje rada kamenoloma. Po pitanju turizma iznela je preporuke svetske turističke organizacije da se u budućnosti razvija ekoturizam, kao i geoture.

Aleksandra Došlić je po pitanju zone uticaja kamenoloma na z.p. kao i činjenice da se nalazi u delu IBA područja, kao dela ekološke mreže od međunarodnog značaja, pojasnilada će to biti regulisano kroz novu Uredbu o ekološkoj mreži sa ažuriranim podacima, a zaštita ekološke mreže u i van zaštićenog područja sprovodiće se kroz postupak ocene prihvatljivosti, procene uticaja i strateške procene.

Dejan Pavlović, predsednik Evropske zelene partije izneo je više predloga koji se tiču izmena u Uredbi u delu ograničenja i zabrana u drugom i trećem stepenu zaštite, što je u vidu primedbi na nacrt uredbe dostavljeno i zvanično na adresu Ministarstva. Njegov predlog za upravljača je udruženje „Eko saradnja”.

 

Javna rasprava završena je u 15:15 časova.

Javna rasprava o Predlogu programa razvoja cirkularne ekonomije u Republici Srbiji za period 2022-2024. godine, sprovedena je u skladu sa Zaključkom Odbora za privredu i finansije Vlade Republike Srbije 05 broj 353-12066/2021 od 22. decembra 2021. godine, u periodu od 23. decembra 2021. godine do 14. januara 2022. godine.

Prema Programu javne rasprave o Predlogu programa razvoja cirkularne ekonomije u Republici Srbiji za period 2022-2024. godine učesnici u javnoj raspravi su državni organi i javne službe, stručna javnost kao i drugi zainteresovani učesnici.

Javnu raspravu o Predlogu programa prema sprovelo je Ministarstvo zaštite životne sredine.

Tekst Predloga programa postavljen je na internet stranici Ministarstva, na portalu E-uprave a obaveštenje o tome i preko instagram profila Ministarstva životne sredine.

U toku javne rasprave održana je video konferencija 28. decembra 2021. godine, gde je učestvovalo više od 100 učesnika.

Primedbe, predlozi, sugestije dostavljeni su Ministarstvu na elektronsku adresu cirkularna@ekologija.gov.rs i poštom na adresu Ministarstvo zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, sa naznakom “Za javnu raspravu o Predlogu programa razvoja cirkularne ekonomije u Republici Srbiji za period 2022-2024. godine“.

Dobijene primedbe, predlozi i sugestije su sagledani i razmotrena je njihova mogućnost integrisanja u tekst Predloga programa koje su sistematizovane u daljem tekstu i koje možete pogledati ovde.

Javna rasprava o Predlogu programa upravljanja otpadom u Republici Srbiji je sprovedena u skladu sa Zaključkom Odbora za privredu i finansije Vlade Republike Srbije 05 Broj: 353-12071/2021 od 22. decembra 2021. godine u periodu od 23. decembra 2021. godine do 11. januara 2022. godine.

Prema Programu javne rasprave o Predlogu programa upravljanja otpadom učesnici u javnoj raspravi su državni organi i javne službe, stručna javnost kao i drugi zainteresovani učesnici.

Javnu raspravu o Predlogu programa prema sprovelo je Ministartsvo zaštite životne sredine.

Tekst Predloga programa postavljen je na internet stranici Ministarstva, na portalu E-Uprave a obaveštenje o tome i preko instagram profila Ministarstva životne sredine.

U toku javne rasprave održana je video konferencija 30. decembra 2021. godine, gde je učestvovalo više od 50 učesnika.

Primedbe, predlozi, sugestije dostavljeni su Ministarstvu na elektronsku adresu sekretarijat@ekologija.gov.rs i poštom na adresu Ministarstvo zaštite životne sredine, Beograd, Omladinskih brigada 1, sa naznakom „ Za javnu raspravu o Predlogu programa upravljanja otpadom u republici Srbiji za period 2022-2031, godine“

Dobijene primedbe, predlozi i sugestije su sagledani i razmotrena je njihova mogućnost integrisanja u tekst Predloga programa koje su sistematizovane u daljem tekstu i koje možete pogledati ovde.